بود آن سینه مجروح مادر…

سردار شهید محمدرضا ریاحی نام پدر : ابوالقاسم تاریخ شهادت : ۱۵/۵/۱۳۶۲ تاریخ تولد : /۶/۱۳۴۱ محل شهادت:حاجی عمران – پیرانشهر مسئوولیت : فرمانده ی گردان امام جعفر صادق(علیه السلام) تحصیلات:مهندسی نفت – مقدماتی حوزه
شهید محمد ریاحی سردار شهید محمدرضا ریاحی

تولد و شهادتش در یک روز بود، روزی که او را با امام ششم شیعیان عمیقاً پیوند می داد ،روز شهادت امام صادق(علیه السلام). پیوندش محکم تر شد از زمانی که فرمانده ی گردان امام صادق(علیه السلام) شد و زمانی که در روز شهادت مولایش به شهادت رسید و از مدرسه ی علمیه ی امام صادق پیکر پاکش تشییع گشت.پدر و مادر، خواهر و برادر، از هر کدام که در مورد کودکی محمدرضا می پرسیدیم از بازیگوشی و شیطنت هایش می گفتند. از اینکه آرام و قرار نداشت و کسی از دستش در امان نبود. از روزی که یکدفعه تحولی در روحیاتش ایجاد شد عضو هیئت خردسالان بنی فاطمه گشت و آرام و صبور، متین و مهربان. مسجد و هیئت مأمن و مأوایش شد و نماز و قرآن دوست و همراهش و امر به معروف و نهی از منکر کار همیشگی اش. دیپلمش را که گرفت کنکور داد. مهندسی نفت دانشگاه اهواز قبول شد اما هنوز گمشده ای داشت که تنها می توانست آن را در یادگیری دروس حوزوی پیدا کند. به حوزه رفت و در یادگیری معارف دین عزمی راسخ نمود. در کنار درس عضو سپاه شد و مشتاقانه به جبهه های نبرد شتافت و در کنار جهاد به فعالیت فرهنگی خود ادامه داد.۱۵ مرداد ماه سال ۶۲ در حاجی عمران در عملیات والفجر ۲ به آسمانی شد و پیکر مطهرش پس از ۱۵ روز به خاک سپرده شد

نام محمد رضا ریاحی

ولادت:روز شهادت امام صادق(ع)

شهادت:روز شهادت امام صادق (ع)

سمت:فرماندهیگردان امام جعفر صادق(ع)

“به اطلاع می رساند مراسم تشییع جنازه ی برادر شهیدمحمد رضا ریاحی فردا از محل مدرسه ی امام جعفر صادق به سمت گلستان شهدا برگزار می شود”

اصول تربیت دینی در اسلام
فراهم آوردن زمینه برای به فعلیت رسیدن توانائیهای بالقوه فرد
چون تربیت دینی به معنای شکوفا شدن، ظاهر شدن و بالفعل شدن توانایی‏هاست. یعنی کار اصلی مربی این است که استعدادهای درونی مخاطب مورد تربیت را شکوفا سازد، باید زمینه‏ای برای او فراهم آورد تا آنچه را در درون دارد به فعلیت رساند. تربیت صرفا یک سری آموزش‏ها و محفوظات و تقلیدها نیست. آموزش وسلیه‏ای است که از طریق آن استعداد کودک شکوفا شده و قوه‏ها به فعلیت ‏برسد و لذا نمی‏توان آموزشی را که به این نتیجه مهم نرسد،موفق نامید. از جمله اصلی‏ ترین شیوه‏های تربیت دینی این است که به جای اصرار بر یادگیری‏های طوطی ‏وار،سعی بر شکوفا نمودن فطرت الهی داشته باشیم.

توجه به سیر رشد کودکان و نوجوانان در ابعاد شناختی و عاطفی و تاثیر عوامل‏« سن‏» در این رابطه

همه مفاهیم و مطالبی را که فرد در دوره جوانی و بزرگسالی قادر به فهم آن است، در دوران کودکی و نوجوانی متوجه نمی‏شود. بسیاری از مفاهیم مجرد و انتزاعی تنها در سنین بالاتر معنی پیدا می‏کند و لذا مطرح کردن مستقیم آن‏ها به کودک و نوجوان جز اتلاف وقت و احیانا تاثیر منفی اثر ندارد. در پایان دوره کودکی، یعنی حدود هفت تا دوازده سالگی، کودک به یک حالت کنجکاوی هدف‏دار می‏رسد و مفاهمی خاصی از جمله مفهوم علیت را روشن‏تر می‏فهمد. این قابلیت‏ بهترین فرصت را برای مربی فراهم می‏آورد تا رابطه کودک با خدای خویش را به زبان کودکانه تبیین سازد. توجه به این نکته نیز لازم است که تقیدات دینی و مذهبی دوران کودکی چنانچه سطحی باشد و همراه با شناخت کافی مناسب همان سن نباشد، بزودی در دوران نوجوانی دستخوش شک و تردیدهای خاص آن دوره شده و گاه منجر به تعارضات درونی و طغیان های نوجوانی می‏گردد.

موضوع رابطه تربیت دینی و عادت

درست است که توجه به عامل سن و توانایی‏ها و محدودیت‏های خاص هر دوره اقتضاء می‏کند نحوه و زمان آموزش مفاهیم دینی رعایت‏شود، اما این به معنای تعطیلی مطلق ارتباط با مفاهیم دینی رعایت ‏شود، اما این به معنای تعطیلی مطلق ارتباط با مفاهیم خاص دوره‏های بعد نیست. توانایی‏های حرکتی و بدنی، همراه با رشد شناختی و عاطفی کودکان در همان دوره‏های اول کودکی این اجازه را به آن‏ها می‏دهد که برخی تکالیف دینی را هر چند به شکل ساده و ناقص آن انجام دهند تا در زمان لازم برای انجام آن، کار بر آن‏ها سخت نیاید، و لذا در روایات اسلامی به نماز خواندن در سن هفت‏ سالگی ترغیب شده است.

توجه به رشد عقلی کودک و نقش تعقل و استدلال در تربیت دینی

هدف اصلی تربیت، شکوفاسازی فطرت الهی کودک می‏باشد. آموزش در این راه وسیله‏ای است تا متربی را با مفاهیم و مسائل لازم جهت طی مسیر آشنا سازد. این آموزش تا آنجا که وسیله‏ای جهت ‏باروری و شکوفا نمودن استعداد درون باشد، ارزشمند و قابل توجه است، اما اگر به دلائل مختلف و از جمله افراط در آموزش، روش ناصحیح آموزش، و یا هدف قرار دادن خود آموزش ، از اصل شکوفا سازی دور شویم، آموزش حالت منفی به خود می‏گیرد. از جمله خطراتی که آموزش این چنین به همراه دارد، کاستن و یا ایجاد مانع بر سر راه رشد عقلی متربی است. مرحوم استاد شهید مطهری می‏فرماید:« این مساله که رشد شخصیت فکری و عقلانی باید در افراد و در جامعه پیدا شود، یعنی قوه تجزیه و تحلیل در مسائل بالا برود، یک مطلب اساسی است‏».

نقش الگو در تربیت دینی

کودکان از همان آغاز حرکت و رشد اجتماعی خود و به محض ارتباط با دیگران به دنبال الگوها و نمونه‏هایی جهت تقلید از ایشان می‏گردند. کودک و بویژه نوجوان، بر اساس اصل همانندسازی سعی می‏کند الگویی برای خود انتخاب نموده و بر اساس آن رفتار خود را شکل بخشد. این یک حالت طبیعی انسانی است. انسان ناگزیر از داشتن الگو است و به نظر می‏رسد که آیه شریفه‏« لقد کان لکم فی رسول الله اسوة حسنة‏» (احزاب ،33)اشاره به این معنی نیز داشته باشد. در مورد تربیت دینی، الگوی کودکان و نوجوانان، در مرحله اول والدین و معلمین ایشان هستند. دانش‏ آموز قبل از این که از معلم « بشنود» ، از « رفتار او فرامی‏گیرد، قبل از چشم دوختن به دهان معلم به رفتار او توجه می‏کند و کلام وی را با رفتارش مقایسه می‏کند .
منابع

شعاری نژاد، علی اکبر، فرهنگ علوم رفتاری، ص 233
بهروز رفیعی، کتاب ‏شناسی توصیفی و موضوعی تعلیم و تربیت در اسلام
اصول کافی، ج 2، روایت 3
مرتضی مطهری، تعلیم و تربیت در اسلام ، صص 5-6.
فصلنامه معرفت ، شماره 33

1

آفَةُ الشَّجاعَةِ البَغىُ وَ آفَةُ الحَسَبِ الاِفتِخارُ وَ آفَةُ السَّماحَةِ المَنُّ وَ آفَةُ الجَمالِ الخَيلاءُ وَ آفَةُ الحَديثِ الكَذِبُ وَ آفَةُ العِلمِ النِّسيانُ وَ آفَةُ الحِلمِ السَّفَهُ وَ آفَةُ الجُودِ السَّرفُ وَ آفَةُ الدِّينِ الهَوَى؛

سركشى آفت شجاعت است، تفاخر آفت شرافت است، منت آفت سماحت است، خود پسندى آفت جمال است، دروغ آفت سخن است فراموشى آفت دانش است، سفاهت آفت بردبارى است، اسراف آفت بخشش است، هوس آفت دين است.

2

اِئتُوا الدَّعوةَ إذا دُعِيتُم؛

وقتى شما را دعوت كردند بپذيريد.

3

اِئتِ المَعرُوفَ وَ اجتَنِبِ المُنكَرَ وَ انظُر ما يُعجِبُ أذنَكَ أن يَقولَ لَكَ القَومُ إذا قُمتَ مِن عِندِهِم فَأتِه وَ انظُرِ الَّذي تَكرَه أن يَقولَ لَكَ القَومُ إذا قُمتَ مِن عِندِهِم فَاجتَنِبهُ؛

نيك كردار باش و از كار بد بپرهيز ببين ميل دارى ديگران در باره تو چه بگويند همان طور رفتار كن و از آنچه نميخواهى در باره تو بگويند بركنار باش.

4

آفَةُ الدِّينِ ثَلاثَةٌ: فَقيهٌ فاجِرٌ و إمامٌ جائرٌ و مُجتَهِدٌ جاهِلٌ؛

آفت دين سه چيز است: داناى بد كار و پيشواى ستم كار و مجتهد نادان.

5

آفَةُ العِلمِ النِّسيانُ وَ إضاعَتَهُ أن تُحدِّثَ به غَيرَ أهلِه؛

آفت دانش فراموشيست و دانشى كه بنا اهل سپارى تلف مى شود.

6

آكِلُ كَما يَأكُلُ العَبدُ وَ أجلِسُ كَما يَجلِسُ العَبدُ؛

مانند بندگان غذا ميخورم و مانند آنها بر زمين مى نشينم.

7

آمِرُوا النِّساءَ فِي بَناتِهِنّ؛

با زنان در باره دخترانشان شور كنيد.

7

آيَةُ المُنافِقِ ثَلاثٌ، إذا حَدَّثَ كَذِبَ وَ إذا وَعَدَ أخلَفَ وَ إذا ائتَمَنَ خانَ؛

نشان منافق سه چيز است، سخن بدروغ گويد، از وعده تخلف كند و در امانت خيانت نمايد.

8

أبَى اللَّهُ أن يَجعَلَ لِقاتِلِ المُؤمِنِ تَوبَةً؛

خداوند از گناه قاتل مؤمن نميگذرد و توبه او را نمى پذيرد.

9

أبَى اللَّهُ أن يَقبَلَ عَمَلَ صاحِبِ بِدعَةٍ حَتَّى يَدعُ بِدعَتَهُ؛

خداوند عمل بدعتگذار را نمى پذيرد تا از بدعت خويش دست بردارد.

10

اِبتَغُوا الرَّفعَةَ عِندَ اللَّهِ تَحلَمُ عَمَّن جَهِل عَليكَ وَ تُعطِيَ مَن حَرَمَك؛

اگر ميخواهيد پيش خداوند منزلتى بلند يابيد خشونت را به بردبارى و محروميت را به عطا تلافى كنيد.

11

أبد المَوَدَّةَ لِمَن وادَّكَ فَإنَّها أثبَتَ؛

آنكه با تو در دوستى مى زند با وى ره دوستى گير كه اين گونه دوستى پايدارتر است.

12

اِبدَأ بِنَفسِكَ فَتَصَدَّقَ عَلَيها فَإن فَضلَ شَى ءٌ فَلِأهلِكَ فَإن فَضِلَ شَى ءٌ عَن أهلِكَ فَلِذي قَرابَتِكَ فَإن فَضِلَ عَن ذِي قَرابَتِك شَى ءٌ فَهكَذا وَ هكذا اِبدأ بِمَن تَعُولُ؛

صدقه را از خويشتن آغاز كن اگر چيزى فزون آمد بكسان خود ده اگر از كسان تو چيزى فزون آمد بخويشان ده و اگر از خويشان نيز چيزى فزون آمد به ديگران ده و همچنين صدقه را از عيال خويش آغاز كن.

13

أبَى اللَّهُ أن يَرزُقَ عَبدِه المُؤمِنِ إلّا مِن حَيثُ لا يَحتَسِبُ؛

خدا روزى بنده مؤمن خويش را از جايى كه انتظار ندارد ميرساند.

14

؛اِبدَئُوا بِما بَدَأ اللَّهُ بِه

صدقه را از آنچه خداوند آغاز كرده است آغاز كنيد.

15

أبشِرُوا وَ بَشِّرُوا مِن وَراءِكُم أنَّه مَن شَهِدَ أن لا إلهَ إلّا اللَّهُ صادِقاً لَها دَخَلَ الجَنَّةَ؛

شما را مژده ميدهم و شما بديگران مژده دهيد كه هر كس شهادت دهد كه خدائى جز خداى يگانه نيست و بدان معتقد باشد وارد بهشت مى شود.

16

أبغَضُ الحَلالِ إلَى اللَّهِ الطَّلاقُ؛

منفورترين چيزهاى حلال در پيش خدا طلاق است.

17

أبغَضُ الخَلقِ إلَى اللَّهِ مَن آمَنَ ثُمَّ كَفَرَ؛

منفورترين مردم پيش خدا آن كس است كه ايمان آورد و سپس كافر شود.

18

أبغَضُ الرِّجالِ إلَى اللَّهِ الألَدُ الخَصمُ؛

منفورترين مردان در پيش خدا مرد لجوج و ستيزه جوست.

19

أبغَضُ العِبادِ إلَى اللَّهِ مَن كانَ ثَوباهُ خَيراً مِن عَمَلِه: أن تَكونَ ثِيابُهُ ثِيابَ الأنبياءِ وَ عَمَلُهُ عَمَلَ الجَبّارِينَ؛

منفورترين بندگان در پيش خدا كسى است كه جامه وى از كارش بهتر باشد، يعنى جامه او جامه پيمبران باشد و كار وى كار ستمگران.

20

أبغُونِي الضُّعَفاءَ فَإنَّما تَرزُقُونَ وَ تَنصُرُونَ بِضُعَفاءِكُم؛

ناتوان را پيش من آريد زيرا شما به بركت ناتوانان خود روزى مى خوريد و يارى مى شويد.

21

بَلِّغُوا حَاجَةَ مَن لا يَستَطِيعُ إبلاغَ حاجَتِه. فَمَن أبلَغَ سُلطاناً حاجَةَ مَن لا يَستَطِيعُ إبلاغَها ثَبَّتَ اللَّهُ قَدَمَيهِ عَلَى الصِّراطِ يَومَ القِيامَةِ؛

حاجت كسى را كه از ابلاغ آن ناتوانست ببزرگان برسانيد زيرا هر كس حاجت درمانده اى را ببزرگى برساند روز رستاخيز خداوند پاهاى وى را بر صراط استوار ميسازد.

22

اِبنَ آدَمَ أطِع رَبَّكَ تُسَمَّى عاقِلاً وَ لا تَعصِهِ فَتُسَمَّى جاهِلاً؛

فرزند آدم! پروردگار خويش را فرمانبردار باش تا ترا خردمند خوانند و از فرمان وى بيرون مباش كه ترا نادان شمارند.

23

اِبنَ آدَمَ إذا أصبَحتَ مُعافى فِي جَسَدِكَ آمَنّا في سَربكَ عِندَكَ قُوتَ يَومِكَ فَعَلى الدُّنيا العَفاءُ؛

فرزند آدم وقتى تن تو سالم است و خاطرت آسوده است و قوت يك روز خويش را دارى جهان گو مباش.

24

اِبنَ آدَمَ عِندَكَ ما يَكفِيكَ وَ تَطلُبُ ما يَطغِيك اِبنَ آدَمَ لا بِقَليلٍ تَقنَع و لا بِكَثِيرٍ تَشبَع؛

فرزند آدم، آنچه حاجت تو را رفع كند در دسترس خود دارى و در پى آنچه ترا به طغيان واميدارد روز ميگذارى، به اندك قناعت نميكنى و از بسيار سير نميشوى.

25

أتانِي جَبرِيلُ فَقالَ يا مُحَمَّدُ عِش ما شِئتَ فَإنّكَ مَيِّتٌ وَ أحبِب ما شِئتَ فَإنّكَ مُفارَقَهٌ وَ اعمَل ما شِئتَ فَإنّكَ مَجزِيٌّ بِه. وَ اعلَم أنَّ شَرَفَ المُؤمِنِ قِيامُهُ بِاللَّيلِ وَ عِزَّهُ استِغناؤُهُ عَنِ النّاسِ؛

جبريل پيش من آمد و گفت اى محمّد هر چه ميخواهى زنده بمان كه عاقبت خواهى مرد، هر چه را ميخواهى دوست بدار زيرا از آن جدا خواهى شد و هر چه ميخواهى بكن كه پاداش آن را خواهى ديد و بدان كه شرف مؤمن بپا خاستن شب است و عزت وى بى نيازى از مردم.

26

أتانِي جَبرِيلُ فَقالَ بَشِّر اُمَّتَك إنَّهُ مَن ماتَ لا يُشرِكُ بِاللَّهِ شَيئاً دَخَلَ الجَنَّةَ قُلتُ يا جَبرِيلُ وَ إن سَرِقَ وَ إن زَنَى قالَ نَعَم قُلتُ وَ إن سَرِقَ وَ إن زَنَى قَالَ نَعَم قُلتُ وَ إن سَرِقَ وَ إن زَنَى قالَ نَعَم وَ إن شَرِبَ الخَمرَ؛

جبريل پيش من آمد و گفت امت خود را بشارت بده كه هر كس بميرد و چيزى را با خدا شريك نسازد به بهشت ميرود گفتم اى جبرئيل و اگر دزدى كرده باشد و اگر زنا كرده باشد؟ گفت آرى گفتم و اگر دزدى كرده باشد و اگر زنا كرده باشد؟ گفت آرى گفتم و اگر دزدى كرده باشد و اگر زنا كرده باشد گفت آرى و اگر هم شراب خورده باشد.

27

أتُحِبُّ أن يَلِينَ قَلبُكَ وَ تُدرِكَ حَاجَتَك؟ اِرحَمِ اليَتيمَ وَ امسَح رَأسَهُ وَ أطعِمهُ مِن طَعامِكَ يَلِنَ قَلبُكَ وَ تُدرِك حاجَتَك؛

آيا دوست دارى دلت نرم شود و حاجت خود بيابى بر يتيم رحمت آور وى را بنواز و از غذاى خويش بدو بخوران تا دلت نرم شود و حاجت خود بيابى.

28

أتَحسَبُونَ الشِّدَّةَ فِي حَملِ الحِجارَةِ إنَّما الشِّدَّةُ أن يَمتَلِي أحَدُكُم غَيظاً ثُمَّ يَغلِبُهُ؛

آيا گمان ميكنيد نيرومندى در بردن سنگ است، نيرومند حقيقى آنست كه خشمگين شود و بر خشم خود غالب گردد.

29

اتَّخِذُوا عِندَ الفُقَراءِ أيادِي فَإنَّ لَهُم دَولَةٌ يَومَ القِيامَةِ؛

با فقرا دوستى كنيد زيرا در روز رستاخيز دولتى بزرگ دارند.

30

أتَدرُونَ مَا العِضَّةُ؟.. نَقلُ الحَديثِ مِن بَعضِ النّاسِ إلَى بَعضٍ لِيُفسِدُوا بَينَهُم؛

آيا ميدانيد سخن چينى چيست؟ سخن چينى آنست كه سخنى را از كسان پيش ديگران نقل كنند و ميان آنها را بهم بزنند.

حضرت ولی عصر(عج) فرمودند: …لو ان اشياعنا و فقهم الله لطاعته علـى اجتماع من القلوب فى الوفاء بالعهد عليهم لما تـاخـر عنهم اليمـن بلقائنا و لتعجلت لهم السعاده بمشاهـدتنا.اگرشيعيان ما ـ كه خداوند آنها را به طاعت و بندگى خويش موفق بداردـ در وفاى به عهد و پيمان الهى اتحاد اتفاق مى داشتند و عهد و پيمان را محترم مـى شمردند، سعادت ديـدار مـا به تـاخـيـر نمـى افتـاد و زودتـر به سعادت ديـدار ما نـائـل مى شدند. منبع: احتجاج طبرسى، ج ۲، ص ۴۹۹.

استدلال قیام امام زمان (علیه السلام) با تکیه بر دو آیه قرآن در کلام آیت الله سبحانی

نخستين سخنى كه مهدى(عليه السلام) پس از قيام خود مى گويد اين آيه است: ( بقية الله خير لكم إن كنتم مؤمنين )، سپس مى گويد: منم بقية الله وحجت و خليفه او در ميان شما، سپس هيچ كس بر او سلام نمى كند، مگر اين كه مى گويد: السلام عليك يا بقية الله فى أرضه».

یت الله سبحانی به این پرسش که قیام حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه) چگونه با این دو آیه استدلال می شود، پاسخ داده است:

قرآن كريم مى فرمايد: 1. ( ونريد أن نمن على الذين استضعفوا فى الأرض ونجعلهم أئمّة ونجعلهم الوارثين ). [105] «اراده ما بر اين است كه بر ستمديدگان نعمت بخشيم و آنان را پيشوايان و وارثان روى زمين قرار دهيم». مى گويند: اين آيه چه ارتباطى به قيام حضرت مهدى دارد؟

پاسخ
پاسخ اين است كه بررسى آيه با ملاحظه ماقبل و مابعد آن، اين مسأله را قطعى مى سازد كه قرآن هرگز از يك برنامه موضعى و خصوصى، مربوط به بنى اسرائيل سخن نمى گويد، بلكه بيانگر يك قانون كلى براى همه اعصار و قرون و همه اقوام و جمعيت هاست و مى فرمايد: ما اراده كرده ايم كه بر مستضعفان منت بگذاريم و آنان را وارثان حكومت روى زمين قرار دهيم. اين بشارتى است براى همه انسان هاى آزاده و خواهان حكومت عدل و داد و برچيده شدن بساط ظلم و جور. شاهد اين مطلب آيه ديگر است:

( ولقد كتبنا فى الزبور من بعد الذكر انّ الأرض يرثها عبادى الصالحون ). [106]«در “زبور"، پس از “تورات” نوشتيم كه زمين در آينده از آن بندگان صالح است».
يكى از اين نمونه ها حكومت بنى اسرائيل و زوال حكومت فرعونيان بود.نمونه كاملترش حكومت پيامبر اسلام و يارانش بعد از ظهور اسلام بود كه سرانجام خدا به دست همين گروه دروازه قصرهاى كسرى ها و قيصرها را گشود، و آنان را از تخت قدرت به زير آورد، و بينى مستكبران را به خاك ماليد.

و نمونه گسترده تر، ظهور حكومت حق و عدالت در تمام كره زمين به وسيله مهدى ارواحنا له الفداء است. بنابراين، اگر با اين آيه بر ظهور حضرت مهدى استدلال مى كنند در حقيقت نوعى استدلال با ضابطه كلى بر مصداق و مورد است.مفسران معتقدند كه آيات قرآن اگر در موردى نازل شد، اختصاص به آن مورد ندارد بلكه در طول زمان، براى خود مصداق پيدا مى كند.

و لذا از اميرمؤمنان(عليه السلام) روايت شده است كه در تفسير آيه فرمود:«هم آل محمد يبعث الله مهديّهم بعد جهدهم فيعزّهم ويذلّ عدوهم». ( [107])«اين گروه آل محمد هستند. خداوند مهدى آنها را پس از زحمت و فشارى كه بر آنها وارد مى شود، برمى انگيزد و به آنها عزّت مى بخشد. دشمنانشان را ذليل و خوار مى سازد».

در حديثى از امام چهارم، چنين وارد شده است:والذى بعث محمداً بالحقّ بشيراً ونذيراً إنّ الأبرار منّا أهل البيت وشيعتهم بمنزلة موسى وشيعته، وإن عدوّنا وأشياعهم بمنزلة فرعون وأشياعه». ( [108])«سوگند به كسى كه محمد را به حق بشارت دهنده و بيم دهنده قرار داد كه نيكان ما اهل بيت و پيروان ما، به منزله موسى و پيروان او هستند و دشمنان ما و پيروان آنها به منزله فرعون و پيروان اويند(سرانجام ما پيروز مى شويم و آنها نابود مى شوند و حكومت حق و عدالت، از آنِ ما خواهد بود».
***
2. آيه( بقية الله خير لكم إن كنتم مؤمنين وما أنا عليكم بحفيظ ) . [109]«آنچه خدا براى شما بر جاى نهاده براى شما بهتر است اگر ايمان داشته باشيد و من پاسدار شما و اجبار كننده شما نيستم».حضرت شعيب در اين آيه گوشزد مى كند كه كم فروشى نكنند و در معاملات به مردم ظلم و ستم روا ندارند. سرانجام يادآور مى شود(«بقية الله» يعنى سود حلال و اندك كه برابر با شرع الهى است براى شما بهتر است).

و در آيه ديگر مى فرمايد:( والباقيات الصالحات خير عند ربّك ثواباً وخير أملاً ). [110]«چيزهاى خوب و ماندگار در نزد خدا از نظر پاداش و آرزو بهتر است».آيه يك ضابطه كلى را بيان مى كند كه يكى از مصاديق آن، همان است كه در مورد قوم شعيب آمده(سود اندك و معامله پاك) اين ضابطه در طول تاريخ، مصاديقى دارد. انبيا و اوليا از مصاديق بقية الله هستند و يكى از مصاديق آن حضرت مهدى(عليه السلام) است كه امام باقر(عليه السلام) در مورد او مى فرمايد:

«أوّل ما ينطق القائم (عليه السلام) حين يخرج هذه الآية: ( بقية الله خير لكم إن كنتم مؤمنين ) ، ثم يقول: أنا بقية الله وحجته وخليفته عليكم فلا يسلم عليه مسلم إلاّ قال: السلام عليك يا بقية الله فى أرضه»«نخستين سخنى كه مهدى(عليه السلام) پس از قيام خود مى گويد اين آيه است: ( بقية الله خير لكم إن كنتم مؤمنين )، سپس مى گويد: منم بقية الله وحجت و خليفه او در ميان شما، سپس هيچ كس بر او سلام نمى كند، مگر اين كه مى گويد: السلام عليك يا بقية الله فى أرضه». ( [111])

درست است كه در آيه مورد بحث، منظور از «بقية الله» سود و سرمايه حلال و يا پاداش الهى است ولى هر موجود نافع كه از طرف خداوند براى بشر باقى مانده و مايه خير و سعادت او گردد «بقية الله» حساب مى شود. تمام پيامبران الهى و پيشوايان بزرگ «بقية الله» هستند. تمام رهبران راستين كه پس از مبارزه با يك دشمن سرسخت براى يك قوم و ملت، باقى مى مانند از اين نظر، بقية الله هستند.

همچنين سربازان مبارزى كه پس از پيروزى از ميدان جنگ، باز مى گردند، آنها نيز بقية الله هستند. از آنجا كه مهدى موعود(عجل الله تعالى فرجه الشريف) آخرين پيشوا و بزرگترين رهبر انقلابى پس از قيام پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) است، يكى از روشن ترين مصاديق «بقية الله» مى باشد و از همه به اين لقب شايسته تر است. به ويژه كه تنها باقى مانده پس از پيامبران و امامان است.

منابع

[105] . قصص/ 5.
[106] . انبياء/ 105.
[107] . غيبت شيخ طوسى، به نقل از نورالثقلين، ج4، ص 11.
[108] . مجمع البيان، ذيل آيه مورد بحث.
[109] . هود/ 86.
[110] . كهف/ 46.
[111] . به نقل از تفسير صافى، ذيل آيه فوق.